« AntWork | Main | Hug Salt & Pepper »

شهر ذهنی/شهر حقیقی

این دو سه روز برای یک مصاحبه و انجام یکی دو کار دیگر رفته بودم لندن. چند ساعتی هم بین این ملاقات ها وقت اضافه پیدا کردم برای گشتن و دیدن شهر. قصدم نوشتن سفرنامه نیست فقط می خواهم خلاصه ای بنویسم از فکرهایی که چند وقت است در سرم می چرخند. از تفاوت "شهر واقعی" و "شهر ذهنی". از کنجکاوی آمیخته با هیجانم برای دیدن ِ شهرها و مکان هایی که ندیده ام و مقایسه کردن شان با تصاویر ِ ذهنی ام از آن فضاها.

لندن ِ ذهنی ِ من همیشه شهری تیره و تاریک و کثیف با فضایی دلگیر و آسمانی خاکستری بود که آدم هایش عبوس اند و سختگیر. شهری که رنگ ندارد. راستش هیچوقت لندن ِ ذهنی ام را دوست نداشتم و حتی دو سال قبل که میشد بین سیدنی و لندن یکی را انتخاب کنم برای ادامه تحصیل، فورا لندن را از لیستم حذف کردم. این همه تیرگی که من به این شهر منصوب می کردم از تعاریف پدرم میامد که سالها قبل مدتی در لندن درس خوانده بود و دوستش نداشته بود به علاوه ی تمام داستان های دیکنز و نویسندگانی مثل او که لندن شان همیشه تیره و سیاه و فقیر بود. تقریبا همه ی فیلم هایی که من دیده بودم و به نوعی این شهر را نشان میدادند تصویری تیره و مربوط به قرن هجدهم و نوزدهم از لندن میساختند که با لندن ِ فعلی خیلی متفاوت بود. این تصاویر با دیدن لندن واقعی شکستند. این شهر روشن تر و فعال تر و مدرن تر و چند-فرهنگی تر از آن چیزی بود که من تصور می کردم.

همین اتفاق در مورد پاریس برای من افتاده. پاریس ِ ذهنی من تصاویرش را از داستان زندگی و جنگ های ناپلئون، تاریخچه ی انقلاب کبیر فرانسه، تاریخ سلطنت بوربون ها، کتاب های دوما ی پدر و پسر مثل غرش طوفان و ژوزف بالسامو و ...، جان شیفته، تاریخچه ی پیدایش حرکت های هنری ای مثل امپرسیونیسم ، در جستجوی زمان از دست رفته ی پروست و کتاب های دیگری که به نوعی پاریس را شرح داده اند وام گرفته بود. وقتی چهار سال قبل برای اولین بار پاریس واقعی را دیدم شگفت زده شدم. شهر واقعی از شهر ذهنی من زیباتر، بزرگ تر، تمیزتر و آراسته تر بود. ولی فاصله ی بین تصور و واقعیت خیلی کم بود. شاید علتش این بود که من درباره ی پاریس خیلی بیشتر خوانده بودم و دیده بودم نسبت به آنچه درباره ی لندن خوانده ام. در واقع ذهنم اطلاعات بیشتری داشت برای پردازش. یک ماه قبل که برای بار دوم پاریس را دیدم، خود ِ شهر برایم هیجان انگیز نبود فقط از زیبایی های نفس گیرش لذت می بردم ولی قسمت های خاصی را با هیجان و کنجکاوی دوباره دیدم. محله ی مونمارت و قصر ورسای. تصاویر ذهنی من از این دو مکان آنقدر به واقعیت شان نزدیک بودند که دیدن دوباره شان هم هیجان زده ام می کرد. وقتی در باغهای ورسای قدم میزدم تا برسم به "تریانون کوچک" تمام جزئیات بخش هایی از غرش طوفان را به یاد می آوردم که کاردینال دو روهان با ماری آنتوانت ِ قلابی قرار ملاقات داشت. اتاق خواب و بودوار ماری آنتوانت درست شبیه آن چیزی بود که فکر می کردم. در کوچه ها و کافه های محله ی مونمارت تصاویری را به یاد می آوردم از قدم زدن لنگ لنگان تولوز لوترک ِ مست و غمگین به طرف آپارتمان اش. این تصاویر ذهنی کاملا با این مکان ها جور در می آمدند ولی مثلا خیابان های اصلی و پل های پاریس جوان تر از آن چیزی بودند که من فکر می کردم باید باشند.

جالب است که این حالت - بهتر بودن شهر واقعی از شهر ذهنی - به ندرت پیش می آید. من معمولا شهرها را بهتر و زیباتر و هیجان انگیزتر از آنچه واقعا هستند تصور می کنم و وقتی می بینمشان تا حدی توی ذوقم می خورد ولی این دو شهر تا امروز استئناء بوده اند.

پاریس - باغ قصر ورسای - گراند کانال

لندن - ساختمان پارلمان

Related Posts

اینجا انسانی خودش را برای خودش در قالب واژه‌ها تصویر می‌کند. این یادداشت‌ها ادبیات و دستمایه‌ی ویژه‌ای نخواهند داشت. از هر دری سخنی …
استفاده از مطالب این وبلاگ بدون ذکر آدرس وبلاگ جایز نیست. حتی شما دوست عزیز !